Οι επενδύσεις στον τομέα των υδάτων (πόσιμο νερό και λύματα) θα βασίζονται σε ένα ολιστικό και οικονομικά αποδοτικό σχεδιασμό που θα αντιμετωπίσει ανάγκες όπως το πόσιμο νερό, τα λύματα, τα όμβρια ύδατα, τη διαχείριση της ιλύος, την επαναχρησιμοποίηση νερού, την ψηφιοποίηση/έξυπνη μέτρηση/τηλεμετρία, την ενεργειακή απόδοση, την ευαισθητοποίηση του κοινού κ.λπ. 

Ως εκ τούτου, η διαμόρφωση των έργων θα πρέπει να αποτελεί μέρος ενός περιεκτικού και ολοκληρωμένου σχεδιασμού κάθε παρόχου υπηρεσιών ύδατος και να βασίζεται σε ένα βιώσιμο και μακροπρόθεσμο επιχειρησιακό σχέδιο. Μέχρι την ολοκλήρωση των ολιστικών επιχειρησιακών σχεδίων, η ένταξη έργων θα πραγματοποιείται βάσει συγκεκριμένης μεθοδολογίας, με κριτήρια που θα αξιολογούν - μεταξύ άλλων - τον σχεδιασμό και την πληρότητα των έργων, την ύπαρξη ανάλυσης εναλλακτικών επιλογών και την τιμολογιακή πολιτική του εκάστοτε παρόχου ύδατος. 

Τα κριτήρια και ο χρονικός ορίζοντας υλοποίησής τους, δύνανται να τροποποιούνται από την Εθνική Αρχή Συντονισμού ΕΣΠΑ κατόπιν συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διασφαλίζοντας ότι οι αναγκαίες υποδομές θα υλοποιούνται απρόσκοπτα, με παράλληλη ενίσχυση της μακροπρόθεσμης λειτουργικότητας και βιωσιμότητάς τους. Σημειώνεται ότι στο ν.5037/28-03-2023 καθορίζονται δύο προϋποθέσεις για την αξιολόγηση προτάσεων των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και διαχείρισης αστικών αποβλήτων, για την υλοποίηση προγραμμάτων μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων στον τομέα των υπηρεσιών ύδατος». 

Ειδικότερα: 

1. στο άρθρο 12, παρ. 3 προβλέπεται ότι «Η διαπίστωση διαχειριστικής επάρκειας των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και των ΦΟ.Δ.Σ.Α. από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. αποτελεί προϋπόθεση για την αξιολόγηση προτάσεων των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και της διαχείρισης αστικών αποβλήτων και την υλοποίηση προγραμμάτων μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων στον τομέα των υπηρεσιών ύδατος». 

2. στο άρθρο 35 παρ. 4 προβλέπεται η εκπόνηση Γενικών Σχεδίων Υπηρεσιών Ύδατος (ΓΣΥΥ) και ετήσιας έκθεσης προγραμματισμού και συγκεκριμένα «Η εκπόνηση του Γ.Σ.Υ.Υ. και της ετήσιας έκθεσης προγραμματισμού αποτελούν προϋπόθεση για την αξιολόγηση προτάσεων των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και την υλοποίηση προγραμμάτων μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων στον τομέα των υπηρεσιών ύδατος.» Με βάση το άρθρο 82 του Ν.5264/2025 (ΦΕΚ Α’ 239) οι Δυνητικοί Δικαιούχοι (πάροχοι υπηρεσιών ύδατος) μπορούν να υποβάλλουν προτάσεις χωρίς να πληρούν τις ανωτέρω προϋποθέσεις. 

Ωστόσο, στην περίπτωση αυτή θα πρέπει κατά την υποβολή της πρότασης να δεσμεύονται για την εκτιμώμενη ημερομηνία βεβαίωσης της διαχειριστικής τους επάρκειας από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και την υποβολή του Γ.Σ.Υ.Υ., η οποία δεν μπορεί να είναι μεταγενέστερη της 31ης.12.2027. 

Σημειώνεται ότι δεν δύναται να αναληφθεί νομική δέσμευση χωρίς την ολοκλήρωση των ανωτέρω. 

 Η παρούσα πρόσκληση αφορά στην δημιουργία, επέκταση, αναβάθμιση των δικτύων και των συστημάτων επεξεργασίας και διαχείρισης λυμάτων σε οικισμούς Γ’ προτεραιότητας της Οδηγίας 91/271/ΕΚ, για τους οποίους η χώρα έχει υποχρέωση κάλυψης από συστήματα επεξεργασίας και διαχείρισης λυμάτων. Υπάρχουν 3 έργα Γ’ προτεραιότητας τα οποία υλοποιούνται με εθνικούς πόρους, εκ των οποίων τα 2 (στους οικισμούς Νέα Ρόδα και Ιερισσός) είναι εν δυνάμει υποψήφια για να ενταχθούν στο παρόν Πρόγραμμα. Απομένουν 7 οικισμοί Γ’ προτεραιότητας (το Ροδολίβος, τα Λαγυνά, το Καβαλλάρι, η Άσσηρος, η Αλιστράτη, η Νέα Ζίχνη και το Πετρίτσι) τα οποία επίσης είναι υποψήφια προς χρηματοδότηση.