​

Η 4η Συνεδρίαση του Θεματικού Δικτύου για την Ολοκληρωμένη Εδαφική και Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη πραγματοποιήθηκε στην πόλη του Αγρινίου στις 2 & 3 Απριλίου 2026. 

Ημερήσια Διάταξη

Την διημερίδα χαιρέτησαν η Γενική Γραμματέας ΕΣΠΑ κα Βασιλική Παντελοπούλου, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας κος Νεκτάριος Φαρμάκης, ο Δήμαρχος Αγρινίου κος Γεώργιος Παπαναστασίου, ο οποίος και παρουσίασε την Στρατηγική Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Αγρινίου και ο κος Παναγιώτης Πανταζάτος Αν. Προϊστάμενος Τμήματος «Ελλάδα και Κύπρος», της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής.

Στόχος του Δικτύου είναι να συνεισφέρει στη διάχυση της γνώσης σε επιστημονικό και πρακτικό επίπεδο και να αποτελέσει μια ευκαιρία ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και καλών πρακτικών μεταξύ των φορέων που υλοποιούν χωρικές στρατηγικές σε ολόκληρη τη χώρα.

Στο πλαίσιο αυτό η 4η Συνεδρίαση επικεντρώθηκε σε θέματα που αφορούν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων, στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Τα ανωτέρω αναπτύχθηκαν σε 3 Θεματικές Ενότητες:

1η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ – ΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ

Μεγάλο μέρος των δράσεων που σχεδιάζονται και υλοποιούνται στο πλαίσιο των Χωρικών Στρατηγικών αφορά σε αναπλάσεις και διαμόρφωση δημόσιων χώρων και υποδομών.

Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής παράλληλα με την έντονη και συχνά άναρχη ανθρώπινη δραστηριότητα στο χώρο, έχουν πολλαπλές συνέπειες οικονομικές και κοινωνικές που είναι δύσκολα αναστρέψιμες.

Κοινοί στόχοι αποτελούν η βελτίωση του μικροκλίματος, η αναβάθμιση της καθημερινής ποιότητας ζωής και υγείας των πολιτών, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας των πόλεων.

Ο σχεδιασμός του δομημένου περιβάλλοντος με λύσεις βασισμένες στη φύση, περνώντας από τις γκρίζες υποδομές στις πράσινες και μπλε υποδομές, δεν αποτελεί δαπάνη που επιβαρύνει τον προϋπολογισμό αλλά επένδυση που μας προστατεύει από το τεράστιο κόστος μελλοντικών φυσικών καταστροφών.

• Σύγχρονες πόλεις - «Παγίδες Θερμότητας», Ιωάννης Χαραλαμπόπουλος, Δρ. Βιοκλιματολόγος, Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 

• ​Λύσεις Βασισμένες στην Φύση: Από τη θεωρία στην Πράξη, Κωνσταντίνος Τάτσης, Γεωπόνος εκπρόσωπος ΠΕΕΓΕΠ
  

• Σχεδιασμός έργων φυσικής κατακράτησης ομβρίων σε Αστικές Περιοχές, Δημήτρης Ζαρρής, Δρ. Πολιτικός Μηχανικός, Μελετητής υδραυλικών έργων, Επιστημονικός Συνεργάτης Δήμου Αθηναίων

2η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ποιότητα ζωής στις πόλεις, ως συνδυασμός στάσης και κίνησης, εξαρτάται άμεσα από τον τρόπο που σχεδιάζουμε «το πώς κινούμαστε.» Με δεδομένο αυτό η Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις σύγχρονες πόλεις. Ένας «συνδετικός ιστός» των παρεμβάσεών μας που θα αναδεικνύει τις ανάγκες του πεζού, θα προωθεί τη ποδηλατοκίνηση και τη χρήση των Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, σε αντίθεση με τις προσπάθειες των προηγούμενων δεκαετιών να καλύψουν – κυρίως - τις ανάγκες κίνησης του ΙΧ αυτοκινήτου.

Βασικοί άξονες μιας τέτοιας πολιτικής περιλαμβάνουν:

• Την ενίσχυση και αναβάθμιση των μέσων μαζικής μεταφοράς, με στόχο την αξιοπιστία, την πυκνότητα δρομολογίων και την προσβασιμότητα για όλους.
• Την ανάπτυξη ασφαλών και συνεχόμενων δικτύων ποδηλατοδρόμων και τη βελτίωση των υποδομών για πεζούς.
• Την προώθηση της μικροκινητικότητας και των εναλλακτικών μορφών μετακίνησης, όπως τα ηλεκτρικά ποδήλατα και τα κοινόχρηστα οχήματα.
• Τη διαχείριση της στάθμευσης και τον περιορισμό της κυκλοφορίας στο κέντρο των πόλεων.
• Την αξιοποίηση «έξυπνων» τεχνολογιών για τη βελτίωση της κυκλοφορίας και την ενημέρωση των πολιτών σε πραγματικό χρόνο.

Σημείο – κλειδί σε αυτή τη προσπάθεια αναδεικνύεται η ενεργή συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό και η ευαισθητοποίησή τους σε θέματα βιώσιμης κινητικότητας. Η αλλαγή της μεταφορικής κουλτούρας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των μέτρων.

Σε αυτή τη προσπάθεια συμβάλλουν οι Χωρικές Πολιτικές που υλοποιούνται στις 13 Περιφέρειες της χώρας. Ειδικότερα στις 20 από τις 49 εγκεκριμένες Στρατηγικές Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ποσοστό 41%), υλοποιούνται ή σχεδιάζονται να υλοποιηθούν Υποδομές Ποδηλασίας, συνολικού προϋπολογισμού Δημόσιας Δαπάνης που ξεπερνά τα 90 εκατομμύρια ευρώ. Ανάλογες υποδομές υλοποιούνται και στα πλαίσια των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων.

• Μια ολοκληρωμένη μεθοδολογία προώθησης της βιώσιμης κινητικότητας με εργαλείο το νέο ΚΟΚ - εθνική καμπάνια ART 2438, Κοσμάς Αναγνωστόπουλος, Συγκοινωνιολόγος-Πολεοδόμος MSc, εκπρόσωπος δικτύου CIVITAS
  

• Παρεμβάσεις Έξυπνης Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας στα πλαίσια της Σ.Β.Α.Α. του Δήμου Πατρέων​, Δημήτρης Νικολάου, αναπληρωτής Προϊστάμενος Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικού Έργου – Η/Μ, Δήμος Πατρέων 
  

• Βιώσιμη Κινητικότητα….α​πό ποιους;, Θάνος Βλαστός, Ομότιμος Καθηγητής ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος – Πολεοδόμος 
  

• Ηγουμενίτσα και ποδήλατο: Παρεμβάσεις Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας μέσα από τη ΣΒΑΑ, Ανδρέας Κώτσιος, Αναπλ. Προϊστάμενος Τμήματος Μελετών Δ/νσης Τεχνικών Υπηρεσιών & Σχεδίου Πόλης Δ. Ηγουμενίτσας, Χριστίνα Γόγολου Τμήμα Μελετών Δ/νσης Τεχνικών Υπηρεσιών & Σχεδίου Πόλης Δ. Ηγουμενίτσας
  

3η ΕΝΟΤΗΤΑ : ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΤΙΡΙΑ – ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ

Η κλιματική κρίση και το υψηλό κόστος της ενέργειας είναι παράγοντες που μας ωθούν στην αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων κατασκευής και ανακαίνισης των κτιρίων.

Το παθητικό κτίριο αποτελεί ένα πρότυπο κατασκευής που εξασφαλίζει υψηλή ενεργειακή απόδοση, θερμική άνεση και υγιεινό εσωτερικό περιβάλλον. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται έως και 90% λιγότερη κατανάλωση ενέργειας για θέρμανση και ψύξη σε σχέση με τις συμβατικές κατασκευές. Στόχος είναι η δραστική μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, μετατρέποντας τις πόλεις από καταναλωτές ενέργειας σε πρότυπα ενεργειακής αποδοτικότητας.

Η βράβευση του «Tavros Project» στα ευρωπαϊκά βραβεία NEB αλλά και η περίπτωση εφαρμογής του προτύπου του παθητικού κτιρίου σε δημόσια κτίρια του Δήμου Τρικάλων αποτέλεσαν αφορμή για την παρουσίαση στα μέλη του Θεματικού Δικτύου εφαρμοσμένων πρακτικών για την εξοικονόμηση ενεργειακών και οικονομικών πόρων αλλά και μιας πρακτικής ΝΕΒ.

• Τί είναι και πώς λειτουργεί ένα Παθητικό Κτίριο – Δημόσια παθητικά κτίρια και ενεργειακή μετάβαση​, Στέφανος Παλλαντζάς, Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Πιστοποιητής Παθητικών Κτιρίων, Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου
  

• Το ενεργειακά αυτάρκες και ανθρακικά ουδέτερο παθητικό κτίριο - «Tavros Project – Βραβείο New European Bauhaus Rising Stars 2025, Μαρίζα Γκαδρή, Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου (διαδικτυακά) 
  

• Δήμος Τρικάλων – παρουσίαση περιπτώσεων 20ο Νηπιαγωγείου Τρικάλων, πρώτο «Παθητικό» Δημόσιο Κτήριο στην Ελλάδα, ανακαίνισης «Αρχοντικού Κυρνάσιου» (οικία Μάντζαρη) το πρώτο πιστοποιημένο παθητικό διατηρητέο κτήριο-μουσείο​, Κανελιά Δερμάνη, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Τρικκαίων (διαδικτυακά)
  

Ακολούθησαν παρουσιάσεις ειδικών οριζόντιων θεμάτων και συζήτηση για την πορεία υλοποίησης των Χωρικών Στρατηγικών:

Ενίσχυση διοικητικής ικανότητας δικαιούχων

Ο Προϊστάμενος της Μονάδας Δ της ΕΥΣΠεΠ κος Χατζέλλης παρουσίασε τον Επιχειρησιακό Σχεδιασμό για την εφαρμογή του Προγράμματος Ενδυνάμωσης της Διοικητικής Ικανότητας Φορέων και Δικαιούχων του ΕΣΠΑ που χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό πρόγραμμα της Τεχνικής Βοήθειας.

New European Bauhaus:

Παρουσιάστηκαν οι βασικές αρχές του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus και πώς μπορούν να ενσωματωθούν σε έργα που υλοποιούνται μέσω των περιφερειακών προγραμμάτων του ΕΣΠΑ. Επισημάνθηκε ότι η ολιστική προσέγγιση που εκπροσωπεί το ΝΕΒ μέσω εφαρμογής των αρχών της αισθητικής, βιωσιμότητας, συμπερίληψης, συμμετοχής στο σχεδιασμό ενός έργου δεν αφορά αποκλειστικά τεχνικά έργα αλλά αποτελεί μια φιλοσοφία σχεδιασμού μιας δράσης. Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΙΒ) κος Γεωργιάδης παρουσίασε πρόταση δημιουργίας εργαλείου αυτοαξιολόγησης για την διευκόλυνση των διαχειριστικών αρχών και των χωρικών φορέων στην ενσωμάτωση των αρχών του ΝΕΒ στα έργα του ΕΣΠΑ

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη διημερίδα εδώ: 

2 Απριλίου 2026 

3 Απριλίου 2026​

​